عزيز الله بيات
42
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
بطلميوس يازدهم چنين مقرر شده بود كه وى با خواهرش كلئوپاترا در سلطنت شريك گردد . بطلميوس به علت خردسالى كاملا تحت نفوذ پوتينوس « 1 » يكى از متنفذين دربار بود اما كلئوپاترا زيربار پوتينوس نرفت و به همين علت در سال 49 ق م . از مصر اخراج شد و ليكن ديرى نگذشت كه با سپاهى به مصر حمله كرد . بعد از بطلميوس دوازدهم سلطنت به بطلميوس سيزدهم رسيد ( 47 - 44 ق م . ) كه در همين زمان يوليوس قيصر روم ، كلئوپاترا را وادار به ازدواج با بطلميوس كرد . در سال 44 ق م . بطلميوس ناپديد شد و ظاهرا به دستور كلئوپاترا كشته شد ؛ به خيال اينكه سلطنت پسرى كه از قيصر داشت بدون مدعى باشد . اشك چهاردهم ، فرهاد چهارم ( 37 ق م . تا 1 م . ) بعد از ارد پسرش فرهاد به تخت نشست . در سال 36 ق م . دومين جنگ بين ايران و روم درگرفت كه باز هم به شكست روميها منجر شد . در سال 24 ق م . جنگ ديگرى ميان ايران و روم درگرفت . اين بار نيز روميها شكست خوردند و ارمنستان ضميمهء متصرفات اشكانيان شد . بعد از اين جنگ روميها قريب يك قرن متعرض ايران نشدند . در همين زمان اهالى ايران به سبب بدرفتارى فرهاد بر او شوريدند . فرهاد به سمت آسياى مركزى فرار كرد و به كمك افراد بيابانگرد اين منطقه به ايران بازگشت . تيرداد كه در اين موقع جانشين فرهاد شده بود چون در خود تاب مقاومت نديد ، با پسر كوچك فرهاد به اوكتاويوس كه يكى از زمامداران سهگانهء روم بود پناه برد . پس از رسيدن اوكتاويوس به سلطنت روم ، فرهاد از او خواست كه تيرداد را به وى تسليم كند . اين پيشنهاد مورد قبول امپراتور قرار نگرفت ليكن پسر شاه ايران را به ايران فرستاد . در مقابل از فرهاد تقاضا كرد پرچمهاى رومى را كه ايرانيان در ضمن جنگهاى خود از روميها گرفته بودند ، به دولت روم پس دهد . پس از فرستادن پرچمهاى رومى ، اوكتاويوس از در دوستى با فرهاد درآمد و براى تحكيم روابط خود با فرهاد ، كنيزكى ايتاليايى را كه موزا نام داشت ، روانهء دربار ايران كرد .
--> ( 1 ) . POTinnus .